ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΤΡΙΧΙΑΣ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ…

Μικρό αφιέρωμα σε ένα συνάδελφο και φίλο

Του Νίκου Αποστολόπουλου

Τον Παναγιώτη Τριχιά τον γνώρισα την εποχή που ξεκινούσα την επαγγελματική μου διαδρομή στο Φωτορεπορτάζ στα τέλη του 1981. Είχαμε μόλις δημιουργήσει μία νέα επαγγελματική ένωση, την «Ένωση Νέων Ελλήνων Φωτορεπόρτερ» με πρωτοβουλία του φωτορεπόρτερ Σπύρου Πέτροβα και ο Παναγιώτης, μέλος τότε της «Πανελλήνιας Ένωσης Φωτορεπόρτερ» πίστεψε σ’ αυτή την νέα προσπάθεια και ακολούθησε. Στο σωματείο γνωρίστηκε με μία σειρά συναδέλφων οι οποίοι έγιναν και καλοί του φίλοι και συνεργάτες. Ένας από αυτούς ήταν ο Γιώργος Ξενάκης ο οποίος μας διηγείται:

«Με τον Παναγιώτη με έφερε σε επαφή ο Σπύρος Πέτροβας για να υποστηρίξω την εγγραφή του στο νέο σωματείο την «Ένωση Νέων Ελλήνων Φωτορεπόρτερ». Γίναμε αχώριστοι φίλοι και με μύησε στο αθλητικό φωτορεπορτάζ όπου αρχικά πηγαίναμε μαζί στο γήπεδο και αργότερα πήγαινα και μόνος μου και το γραφείο του “Smile Press” διένειμε το υλικό! Δεν έχω γνωρίσει καλύτερο άνθρωπο, βοηθούσε πρόθυμα με τις απέραντες γνώσεις του γύρω απ΄το αθλητικό φωτορεπορτάζ οποιονδήποτε συνάδελφο ζητούσε την βοήθεια του.

Είχε μεγάλη ευαισθησία σε σχέση με συναδέλφους που είχαν σοβαρές οικονομικές δυσχέρειες σε σημείο να μη μπορούν να αντεπεξέλθουν στην συνδρομή τους στο σωματείο και πρότεινε πάντα να τους προτείνουμε έναν διακανονισμό και μερικές φορές είχε πάρει πρωτοβουλία για έρανο για στήριξη συναδέλφων με προβλήματα υγείας.»

Ο παλαίμαχος φωτορεπόρτερ Κώστας Κομίνης θυμάται:

“Τον καλό μου φίλο και συνάδελφο, Παναγιώτη Τριχιά, τον γνώρισα το 1974 την ημέρα που γύρισε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής από το Παρίσι. Βρεθήκαμε έξω από τη Βουλή, προσπαθώντας να μπούμε, στο κοινοβούλιο, για να φωτογραφίσουμε, τις ιστορικές στιγμές. Δυστυχώς, δεν καταφέραμε να περάσουμε, την τελευταία πόρτα, για την είσοδο μας στην αίθουσα της ορκομωσίας έτσι μας έμειναν οι φωτογραφίες που είχαμε βγάλει απέξω. Από την πρώτη στιγμή διέκρινα πόση αγάπη για το φωτορεπορτάζ είχε ο Παναγιώτης. Δεν με διέψευσε μέχρι το τέλος”.

Ο φωτορεπόρτερ Αντώνης Συμεωνάκης θυμάται:

“Επάγγελμα φωτορεπόρτερ, αθλητικό, απλό;

Για τον Παναγιώτη ήταν απ’ την ημέρα που πρώτη φορά πάτησε γήπεδο, γιατί λάτρεψε το ποδόσφαιρο σίγουρα ποιο πολύ κι από την προσωπική του ζωή που θυσίασε χάριν της στρογγυλής θεάς. Χαμόγελο πάντα (σήμα κατατεθέν του), μηχανή, καφέ στο τάπερ-ποτήρι και πάντα όσα ματς προλάβαινε την εβδομάδα Α’ Β’ εθνική, ερασιτεχνικό, εταιρείες μεταξύ τους κ.λ.π.

Γνώσεις, αμφιβάλω αν μνήμη 10 Terra χώραγε όλους τους παίκτες και 11αδες που ήξερε κάθε παίκτη που πέρασε από τα γήπεδα όλων των κατηγοριών.

Αγάπησε την Αγγελική που του στάθηκε βράχος δίπλα του και τα παιδιά του μοναδικά.

Αν πω ότι δέκα Σάββατα βγήκε για να διασκεδάσει όλη του τη ζωή φοβάμαι θα είναι υπερβολή.

Υπέροχος άνθρωπος, χαμόγελο, άλλωστε Smile press, το πρακτορείο του, οικογενειάρχης, φίλος, εχθρό δεν νομίζω να είχε ο Παναγιώτης, λίγο αγύριστο κεφάλι αν του έμπαινε κάτι στο μυαλό.

Σε αδίκησε Παναγιώτη ο διαιτητής της ζωής, σφύριξε τη λήξη της ζωής σου πολύ νωρίς.

Καλό ταξίδι Παναγιώτη, σίγουρα δεν ξεχνιέσαι ποτέ. Κράτα θέση πίσω από τα γκολποστ, αργά ή γρήγορα θα έρθουμε κι εμείς”.

Μια ανάμνηση του φωτορεπόρτερ Κώστα Κουτσαυτίκη:

“Τον Παναγιώτη τον γνώρισα το 1981 στο φωτογραφικό πρακτορείο του αείμνηστου φωτορεπόρτερ Ανδρέα Καλογεροπούλου. Πολλά και ενδιαφέροντα και αξιοσημείωτα τα χαρακτηριστικά της σταδιοδρομίας του Παναγιώτη.Θα μεταφέρω μόνο ένα: Όταν ο Παναγιώτης άρχισε τα πρώτα του βήματα ως ανεξάρτητος επαγγελματίας για τις μετακινήσεις του χρησιμοποιούσε ποδήλατο. Με το ποδήλατο πήγαινε και στα θέματα για φωτογράφιση. Μετά το θέμα έπρεπε να πάει στο κέντρο για εμφάνιση των φιλμ, εκτύπωση και διανομή των φωτογραφιών στις εφημερίδες, όλα πάλι με το ποδήλατο. Το έκανε αγόγγυστα αλλά βλέποντας να κάνω τις ίδιες διαδρομές με μοτοσυκλέτα σχολίαζε πάντα χαμογελώντας: ανταγωνισμός 500ασάρας μηχανής με ποδήλατο γίνεται; Δεν γίνεται! Και όμως ο Παναγιώτης με το ποδήλατο κατάφερε να επικρατήσει και να κάνει εξαιρετική καριέρα! Πάντα με ήθος και αξιοπρέπεια, πάντα με συναδελφική δεοντολογία!”

Πριν από 14 χρόνια (2009) με πλησίασε η Ειρήνη Καραθανασοπούλου, φοιτήτρια μου στο Τμήμα Φωτογραφίας του τότε ΤΕΙ Αθήνας και μου ζήτησε να επιβλέψω την πτυχιακή της εργασία που θα είχε θέμα το Μπάσκετ. Ανάμεσα στις υπόλοιπες υποδείξεις μου της πρότεινα να κάνει και μία μίνι-συνέντευξη με τον Παναγιώτη Τριχιά. Σας την παρουσιάζω παρακάτω:

Πότε είχατε την πρώτη επαφή με την φωτογραφία και με ποια αφορμή ξεκινήσατε το αθλητικό φωτορεπορτάζ;

Η τρέλα μου αρχικά ήταν η δημοσιογραφία και το ρεπορτάζ. Πριν 30 χρόνια μας είχαν πει ότι για να τεκμηριώσουμε ένα θέμα θα έπρεπε να βγάλουμε και μια φωτογραφία. Κάπως έτσι ξεκίνησα και πήγα βοηθός σε έναν από τους μεγαλύτερους φωτορεπόρτερ στο αθλητικό ρεπορτάζ τον κ. Καλογερόπουλο. Η πρώτη δουλειά ήταν το 1980 στην Ολυμπιάδα της Μόσχας όπου με έστειλαν από την εφημερίδα «ΑΥΡΙΑΝΗ» να κάνω ρεπορτάζ του Παναθηναϊκού.

Τι άλλαξε με την είσοδο του έγχρωμου φιλμ στο ρεπορτάζ;

Την δεκαετία του ‘80 μπήκε το έγχρωμο στην φωτογραφία. Το έγχρωμο στο ρεπορτάζ ξεκίνησε στα μέσα του ’80 περίπου αν και στις περισσότερες εφημερίδες τυπώνονταν ασπρόμαυρες οι φωτογραφίες. Η τιμή ήταν διαφορετική για την ασπρόμαυρη και την έγχρωμη και αν η έγχρωμη τυπωνόταν τελικά ασπρόμαυρη χρεωνόταν σαν ασπρόμαυρη. Ξεκινούσαμε σε έναν αγώνα να τραβάμε με έγχρωμο φιλμ για το αρχείο μας και για να τις δώσουμε την άλλη μέρα για δημοσίευση και πιο μετά βάζαμε ασπρόμαυρο φιλμ ή είχαμε μια δεύτερη μηχανή έτοιμη για να μπορέσουμε να δώσουμε ρεπορτάζ γρήγορα την ίδια μέρα.

Ξεκινώντας τότε στον χώρο χρησιμοποιούσατε αναλογικές φωτογραφικές. Ποια τα υπέρ και τα κατά με τα ψηφιακά που χρησιμοποιούνται σήμερα.

Μου είχαν δώσει μια NIKON F και βάζαμε ένα 400 ISO φιλμ. Τα φιλμ ήταν τότε σε μπομπίνες και τα γεμίζαμε μόνοι μας μέσα σε σκοτεινούς θαλάμους. Το πρώτο που έμαθα ήταν να εμφανίζω φιλμ στο χέρι. Τα φιλμ τα βλέπαμε στη λάμπα, τα πλέναμε και τα στεγνώναμε πολύ γρήγορα με το πιστολάκι για να μοιράσουμε κάποιες φωτογραφίες ρεπορτάζ μέσα σε λίγες ώρες. Τώρα με τις ψηφιακές μηχανές τραβάμε πολύ πιο δυνατές φωτογραφίες και είναι πολύ πιο γρήγορες. Εδώ και τέσσερα χρόνια περίπου χρησιμοποιώ μόνο ψηφιακή. Κοίταξε, μετά τις αναλογικές πήγαμε στις αυτόματης εστίασης. Ήταν πιο απλά τα πράγματα. Με τις ψηφιακές για τον επαγγελματία το πρόβλημα είναι ότι και με ένα κινητό ακόμα μπορεί ο καθένας να τραβήξει εύκολα μια φωτογραφία. Το μόνο που τον σώζει είναι η πείρα του, η τέχνη του, το ταλέντο του, η τρέλα του ίσως και φυσικά οι φακοί που δεν έχουν οι άλλοι.

Τι σημαίνει για εσάς το αθλητικό φωτορεπορτάζ, να βρίσκεστε μέσα στον αγωνιστικό χώρο και να παρακολουθείτε τις εξελίξεις μέσα από τον φωτογραφικό φακό;

Αυτή η δουλειά μου έδωσε πολλά πράγματα αλλά μου πήρε και πολλά. Δεν χάρηκα όσο θα ήθελα την οικογένειά μου γιατί σε μια δουλειά σαν κι αυτή δεν έχει Σάββατα και Κυριακές. Όλα αυτά τα χρόνια θυμάμαι πως δεν πήγα στο γήπεδο μόνο μια Κυριακή με πολύ υψηλό πυρετό. Με μια μηχανούλα είχαμε την ευκαρία και βρεθήκαμε από το τίποτα μέσα στα μεγαλύτερα γήπεδα δίπλα σε πρωθυπουργούς, υπουργούς και ζήσαμε μεγάλα γεγονότα της αθλητικής ιστορίας στην Ελλάδα, ήμασταν κάποιοι και δημοσιεύσαμε φωτογραφίες τότε, εκείνη την εποχή. Είμαι από τους ανθρώπους που το εκτιμώ αυτό και τα ίδια θα ξαναέκανα. Έτσι κι αλλιώς με τη δουλειά αυτή βγήκα από κάποια εφηβικά αδιέξοδα αν μπορώ να το πω έτσι, δηλαδή η πολύωρη ενασχόληση με έβγαλε από ανησυχίες και με βοήθησε να πάρω ένα δρόμο. Την εποχή την καλή του φωτορεπορτάζ είχα πάντα στη τσάντα μια μηχανή κι ένα φλας γιατί πάντα μπορούσες να βρεις ένα θέμα, όπως κάποιο γνωστό πρόσωπο ή καλλιτέχνη ή αθλητή. Έτσι κι αλλιώς στο επάγγελμα αυτό δεν υπήρχαν ώρες. Ήμουν από τους πρώτους που χρησιμοποίησαν φιλμ πολλών ISO στο μπάσκετ και έπαιξα με τον φωτισμό από 800-1600 ISO. Με τον μοναδικό νορμάλ φακό που είχα στην αρχή και φιλμ στα 400 ISO, κυνηγούσα τις λεγόμενες «ψαράδικες» φωτογραφίες, να πιάσουμε ένα γκολ ή ένα καλάθι που ήταν θέμα προγνωστικών περισσότερο. Μέσα στο γήπεδο προσπαθώ να είμαι ψύχραιμος και να μην δίνω δικαιώματα στους φιλάθλους.

Ποιος είναι ο μεγαλύτερος ενθουσιασμός που είχατε στη δουλειά σας;

Όταν ξεκίνησα μόνος μου, το πρώτο ρεπορτάζ που μοίρασα με δική μου σφραγίδα ήταν όταν έφευγε η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου για Ρωσία και πήγα στο Δυτικό τότε αεροδρόμιο 2:45π.μ. για να τραβήξω φωτογραφίες. Φυσικά δεν υπήρχε άλλος συνάδελφος τέτοια ώρα εκεί οπότε και μονοπώλησα τις δημοσιεύσεις την άλλη μέρα.

Και η μεγαλύτερη απογοήτευση;

Είχα πάει Κυριακή πρωί σε ένα ματς Μάνδρα- Μοσχάτο. Έμενα Μοσχάτο τότε και παρότι πήγα καθαρά για επαγγελματικούς λόγους, μας προπηλάκισαν, ενώ τρεις μήνες πριν είχα φωτογραφήσει την ομάδα της Μάνδρας που είχε πάρει το κύπελο Πειραιά για πρώτη φορά στην ιστορία της και οι φωτογραφίες ήταν δικές μου και του συναδέλφου που είχαμε κάνει μαζί την δουλειά.

Με έχει απογοητεύσει αυτός ο φανατισμός και η βία στα γήπεδα. Κάποτε πήγαινε ένας οικογενειάρχης στο γήπεδο. Τώρα τα γήπεδα γεμίζουν με security για να αποφευχθούν περίεργες καταστάσεις. Όλα αυτά δεν έχουν σχέση με τον αθλητισμό. Γενικότερα τα πράγματα είναι λίγο πιο απρόσωπα τώρα.

Τελειώνοντας τι θα συμβουλεύατε έναν νέο φωτογράφο που τον ενδιαφέρει το αθλητικό φωτορεπορτάζ;

Πρέπει να έχεις την δύναμη και το κουράγιο για να κάνεις αυτή τη δουλειά. Πρέπει να χάσει κανείς πολλά, δεν είναι μόνο το τραβάω μια φωτογραφία. Το καλύτερο σχολείο είναι έξω στον κόσμο, να τριφτείς και να δεις κατά πόσο σου ταιριάζειαυτό στην πράξη. Η ψυχραιμία, το θάρρος και λίγο θράσος είναι από τα εφόδια που πρέπει να κουβαλάει κανείς μαζί του.

Ο Παναγιώτης Τριχιάς με καταγωγή από την ευρυτανία, γεννήθηκε στην Αθήνα το 1958. Με την φωτογραφία και ιδιαίτερα το αθλητικό φωτορεπορτάζ ασχολήθηκε από το 1980. Επί σειράν ετών διατηρούσε πρακτορείο φωτογραφιών στο κέντρο της Αθήνας. Το μόνιμο χαμόγελο του αποτυπώθηκε και στον τίτλο του πρακτορείου του: “Smile Press”.

Nίκος Αποστολόπουλος

Φωτορεπόρτερ

Επίκουρος Καθηγητής

Τμήμα Φωτογραφίας και Οπτικοακουστικών Τεχνών

Πανεπιστημίου δυτικής Αττικής

Η εκδημία του Παναγιώτη δεν σημαίνει και την εξαφάνιση του έργου του. Το φωτογραφικό studio SMILE PRESS που διατηρούσε από τη δεκαετία του ’80 στην οδό Γραβιάς 9-13 στα Εξάρχεια και το τεράστιο αρχείο του θα συνεχίσουν να υπάρχουν στην διάθεση κάθε ενδιαφερομένου υπό την διεύθυνση της κόρης του Κατερίνας. Με πτυχίο της σχολής Καλών Τεχνών του Παν/μίου Πελοποννήσου και Μεταπτυχιακό από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του ΕΚΠΑ, η Κατερίνα Τριχιά έχει σκοπό να αξιοποιήσει το αρχείο του πατέρα της και να συνεχίσει να εργάζεται και η ίδια, ως φωτογράφος.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210-3827891